« Alle nieuwsberichten

VLABEL: maatschap kan gebruikt worden om familiebedrijf te schenken

Volgens de Vlaamse belastingdienst (“VLABEL”) is vanaf juni 2017 Vlaamse erfbelasting verschuldigd indien het belang van een maatschap wordt geschonken met voorbehoud van vruchtgebruik, zonder registratie van de schenking in Vlaanderen. In dit geval was een patrimoniumvennootschap betrokken. Echter, in een rulingbeslissing dd. 19/02/2018 kwam VLABEL tot een volledig andere conclusie wanneer er een familiale onderneming bij betrokken was.

Het gebruik van een maatschap voor successieplanning doeleinden

Reeds vele jaren wordt een maatschap frequent gebruikt voor successieplanning doeleinden. Samengevat, de ouders brengen bvb. privébezittingen (bvb. obligaties, effecten, vastgoed, kunst, aandelen van een familiale vennootschap) in in een maatschap en doen vervolgens een schenking van deze belangen in de maatschap aan de kinderen. Als de ouders tot bestuurders benoemd worden van de maatschap, dan behouden deze alle controle en de beslissingsmacht over de ingebrachte activa.

Bovendien worden de belangen van de maatschap vaak geschonken met voorbehoud van vruchtgebruik voor de schenker, met als gevolg dat de schenker de inkomsten van de onderliggende activa van de maatschap blijft ontvangen. Wanneer de schenker (bvb. de ouders) overlijdt, dan zal het vruchtgebruik automatisch overgaan naar de naakte eigenaar (bvb. de kinderen) van de maatschap, als gevolg van het recht van natrekking conform het Belgisch burgerlijk recht.

Wat de schenking met voorbehoud van vruchtgebruik van de belangen van de maatschap betreft, zijn meerdere opties mogelijk:

  • Ofwel is de schenking van de belangen van de maatschap geregistreerd in België. In dit geval en gelet op het feit dat een maatschap fiscaal transparant is voor Belgische belastingdoeleinden, is Vlaamse schenkbelasting verschuldigd afhankelijk van zowel de aard van de onderliggende activa (bvb. vastgoed of beleggingen) als de familiale band tussen de schenker en de begunstigde. In zulk geval is er geen erfbelasting meer verschuldigd bij overlijden van de schenker;
  • Ofwel is de schenking van de belangen van de maatschap geregistreerd in het buitenland (bvb. Nederland). In dit geval is er geen Vlaamse erfbelasting verschuldigd wanneer de schenker niet overlijdt binnen de 3 jaar na de datum van de registratie van de schenking in het buitenland.

2017 VLABEL standpunt

VLABEL heeft de volgende nieuwe administratieve richtlijnen gepubliceerd met inwerkingtreding vanaf 1 juni 2017:

  • Als de activa die ingebracht werden in de maatschap bestaan uit “geldbeleggingen” (andere dan kunst) en “effecten” en als de schenking met voorbehoud van vruchtgebruik van de belangen in de maatschap niet geregistreerd was in Vlaanderen (maar bvb. in het buitenland), dan is altijd Vlaamse erfbelasting verschuldigd bij het overlijden van de schenker wanneer deze laatste in het Vlaams Gewest woont. Bijgevolg, om alsnog Vlaamse erfbelasting te vermijden, worden belastingplichtigen gedwongen om de schenking te registreren in Vlaanderen en dus tot betaling van Vlaamse schenkbelasting;
  • Daarenboven, als Vlaamse erfbelasting verschuldigd is, zal deze van toepassing zijn op het totaal aan inkomsten verkregen (vanaf 1 juni 2017) door de maatschap die voordien niet uitgekeerd zijn aan de houders van het belang in de maatschap.

2018 VLABEL standpunt

Echter, in 2018 nam VLABEL de volgende beslissing:

  • In eerste instantie, werd benadrukt dat geen algemene conclusies getrokken mogen worden op basis van haar 2017 standpunt, meer bepaald omdat in het eerdere ruling dossier een “patrimoniumvennootschap” betrokken was;
  • Wat de 2018 rulingbeslissing betreft, concludeerde VLABEL dat de anti-rechtsmisbruik regel geen negatieve impact kan hebben aangezien (samengevat), enerzijds, een echt familiebedrijf betrokken was en, anderzijds, de schenkers van de belangen in de maatschap de exclusieve beslissingsbevoegdheid op de onderliggende activa niet voor zichzelf behielden. Volledigheidshalve, merk op dat in dit specifieke ruling geval de schenking was geregistreerd voor een Belgische notaris met toepassing van Vlaamse schenkbelasting.

De 2018 VLABEL rulingbeslissing is zeer gunstig onthaald aangezien zij een groot deel van de verwarring en onzekerheid weg neemt van de 2017 rulingbeslissing m.b.t. het gebruik van een maatschap voor successieplanning doeleinden. Bijgevolg zullen belastingplichtigen vanaf nu zorgvuldig moeten nagaan bvb. welke soort van activa ze willen inbrengen in de maatschap, of ze de volle beslissingsbevoegdheid behouden en waar ze zulke schenking willen registreren.

Contacteer

Kurt De Haen

E: kurt.dehaen@pkf-vmb.be
T: +32 (0)2 460 09 60

Wouter Brackx

E: wouter.brackx@pkf-vmb.be
T: +32 (0)2 460 09 60