« Alle nieuwsberichten

Het nieuw Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (“WVV”)

Op 28 februari 2019 heeft het Belgische parlement met het nieuwe WVV een belangrijke modernisering van het Belgische vennootschaps- en verenigingsrecht goedgekeurd. Het nieuw recht wordt stapsgewijs van toepassing vanaf 1 mei 2019. Vereenvoudiging en flexibilisering van de bestaande wetgeving waren hierbij de belangrijkste beweegredenen.

De voornaamste wijzigingen kunnen als volgt worden samengevat :

1. Wetboek Vennootschappen én Verenigingen

Het nieuwe WVV omvat, zoals de naam zelf zegt, zowel vennootschappen als verenigingen. De definitie van het begrip vennootschap zal voortaan een nieuwe invulling krijgen. Het centrale onderscheidingscriterium met de vereniging wordt het winstuitkeringsoogmerk. Het al dan niet nastreven van winstgevende activiteiten wordt irrelevant onder het nieuwe recht. Het zal dus mogelijk zijn om een NV om te zetten in een VZW.

In het verlengde daarvan verdwijnt ook het onderscheid tussen ‘burgerlijke’ en ‘commerciële’ vennootschappen en worden alle vennootschappen als onderneming beschouwd. Deze wijziging kadert in de bredere hervorming van het ondernemingsrecht waarbij van de notie handelaar afgestapt wordt en uitgegaan wordt van het ruimere formele ondernemingsbegrip.

2. Van 17 vennootschapsvormen naar 4 basisvormen

Het aantal vennootschapsvormen wordt drastisch verminderd van 17 naar 4. Voortaan zal elke vennootschap de vorm aannemen van een maatschap, een besloten vennootschap (BV), een coöperatieve vennootschap (CV) of een naamloze vennootschap (NV). In de praktijk zal een aantal (oude) vennootschapsvormen wel blijven voortbestaan als een modaliteit of variant van één van de 4 basisvormen.

De CV wordt uitsluitend bestemd voor coöperatieve activiteiten.

3. Kapitaalloze BV

De belangrijkste wijziging in de BV is de afschaffing van het minimumkapitaal. In plaats daarvan zal de BV bij haar oprichting over “toereikend” kapitaal moeten beschikken. Het nieuwe wetboek voorziet in een minimuminhoud voor het financieel plan waarmee het mogelijk moet zijn om de toereikendheid van het vereiste aanvangsvermogen te concretiseren. Daarnaast zullen uitkeringen slechts mogen plaatsvinden nadat is voldaan aan twee uitkeringstests, de netto-actieftest en de liquiditeitstest. Bovendien wordt ook in de BV (zoals in de CV) de mogelijkheid voorzien van een uittreding en uitsluiting ten koste van het vennootschapsvermogen en zijn (kunnen) de aandelen van de BV vrij overdraagbaar (worden gemaakt).

In het nieuwe vennootschapsrecht zal het ook mogelijk zijn om een BV of NV door slechts één persoon te laten oprichten.

4. Het bestuur van een vennootschap

De bestuursmodellen in de BV en de NV zijn herzien en gestroomlijnd. De NV kan kiezen tussen drie modellen: een eenhoofdig bestuur, monisme (enkel raad van bestuur)of dualisme (raad van toezicht en directieraad). De BV kan kiezen tussen één of meer volledig bevoegde bestuurders (de term zaakvoerder wordt afgeschaft) of een collegiaal orgaan. Een orgaan van dagelijks bestuur is optioneel in alle vennootschappen en verenigingen. De mogelijkheden tot schriftelijke besluitvorming worden flexibeler.

Er kan voortaan in ontslagbescherming worden voorzien, hetgeen interessant is in het geval van een overdracht van een familiebedrijf aan de kinderen.

Het WVV bevestigt dat bestuurders in hun hoedanigheid van bestuurder zelfstandigen zijn en geen werknemers. De vaste vertegenwoordiger van een bestuurder-rechtspersoon moet een natuurlijke persoon zijn, en hij/zij kan slechts in één hoedanigheid in het bestuursorgaan zetelen. De belangenconflictprocedure wordt strenger.

De bestuurdersaansprakelijkheid wordt beperkt tot een bepaald bedrag dat per vennootschap afhangt van de grootte van de onderneming, uitgezonderd in het geval van herhaalde lichte fouten of zware fouten.

5. Effecten – Stemrecht

De BV, CV en de NV genieten voortaan grotere vrijheid in de organisatie van het stemrecht van hun aandeelhouders. De enige dwingende regel is dat zij ten minste één aandeel met één stem moeten uitgeven. Voor het overige kan worden afgeweken van het traditioneel verplichte principe van één stem per aandeel, dat wel de standaardregel blijft. In de BV en in de niet-beursgenoteerde NV kunnen aandelen met onbeperkt meervoudig stemrecht, aandelen zonder stemrecht en aandelen met stemrecht voor specifieke situaties worden uitgegeven, mits goedkeuring door minstens 75% van de stemmen.

In de BV wordt uitgifte van converteerbare obligaties en winstbewijzen mogelijk.

Het aandelenregister zal in elektronische vorm worden opgemaakt maar dit dient voortaan ook de statutaire en contractuele overdrachtsbeperkingen te bevatten alsook het stemrecht en winstrecht van elke aandeel.

6. Internationale zetelverplaatsing

Een laatste wijziging is de invoering van de statutaire zetelleer of incorporatieleer. Dit betekent dat een rechtspersoon zal beheerst worden door het vennootschaps- en verenigingsrecht van de zetel die ze kiest in haar statuten.  België volgt hierbij het voorbeeld van landen zoals Nederland en het Verenigd Koninkrijk en de rechtspraak van het Europese Hof van Justitie. Hierdoor wordt de mobiliteit van ondernemingen vergemakkelijkt en wordt de mogelijkheid om aan forum shopping te doen, vergroot. In het verlengde hiervan wordt ook een procedure tot internationale zetelverplaatsing voorzien die het voor buitenlandse ondernemingen eenvoudiger moet maken om naar België te komen.

7. Overgangsregeling

Het nieuwe wetboek treedt in werking op 1 mei 2019 voor nieuwe vennootschappen en verenigingen en inzake de statutaire zetelleer.

Op bestaande rechtspersonen zullen vanaf 1 januari 2020 de dwingende bepalingen van het nieuwe WVV (zoals de winstuitkeringsregels en het kapitaal in de BV) onmiddellijk van toepassing zijn. Voor andere bepalingen kunnen zij wachten tot de volgende statutenwijziging om zich aan te passen aan het wetboek, met dien verstande dat zij uiterlijk op 1 januari 2024 het nieuw wetboek volledig moeten naleven. Indien gewenst, kunnen bestaande rechtspersonen vanaf 1 mei 2019 het nieuwe regime reeds toepassen alsook hun statuten aanpassen.

De belangrijkste wijziging, namelijk de omvorming van de BV en de CV tot vennootschappen zonder kapitaal, is een dwingende bepaling en vindt van rechtswege plaats: vanaf 1 januari 2020 worden het kapitaal en de wettelijke reserve van alle bestaande BV’s en CV’s omgezet in een statutair onbeschikbare eigen vermogensrekening, die kan worden “ontgrendeld” door een statutenwijziging.

Bestaande rechtspersonen met een vennootschapsvorm die door het wetboek wordt afgeschaft, zullen op 1 januari 2020 van rechtswege in de meest gelijkende overblijvende rechtsvorm worden omgezet indien zij dit zelf niet tijdig doen.

Contacteer

Kurt De Haen

E: kurt.dehaen@pkf-vmb.be
T: +32 (0)2 460 09 60

Wouter Brackx

E: wouter.brackx@pkf-vmb.be
T: +32 (0)2 460 09 60