« Alle nieuwsberichten

Zijn meerwaarden gerealiseerd op aandelen onderworpen aan personenbelasting in geval van een complexe transactie?

Op 12 juni 2018 heeft het Hof van Beroep van Gent een zeer interessante beslissing genomen inzake de toepassing van 33% Belgische personenbelasting op een gerealiseerde meerwaarde op aandelen door een natuurlijk persoon. Ondanks het feit dat de Belgische fiscus de feiten als eerder “complex” beschouwde en bijgevolg besloot dat de meerwaarde belastbaar was, was het Hof het niet eens!

Om de zaak in perspectief te plaatsen: volgens Belgisch fiscaal recht zijn gerealiseerde meerwaarden op private activa (inclusief aandelen) in principe belastingvrij, tenzij de transactie beschouwd wordt als speculatief. In het laatste geval is de gerealiseerde meerwaarde onderworpen aan 33% Belgische personenbelasting en moet de persoon de meerwaarde aangeven in zijn/haar Belgische aangifte personenbelasting. Een “complex feitenpatroon” duidt vaak op een “speculatieve” transactie.

De feiten

In 2002 werden de aandelen van een in België gevestigde vennootschap (“BelCo”) verworven door een holdingvennootschap (“HoldCo”) die op haar beurt gecontroleerd werd door een private equity groep (“PE Co”). Op dat moment kregen veel managers van BelCo de mogelijkheid om ook een minderheidsbelang te nemen in HoldCo. In 2005-2006 was de marktwaarde van BelCo significant toegenomen wat impliceerde dat PE Co besloot om de bedrijfsstructuur af te stoten met een significante meerwaarde op aandelen. Zonder in detail te treden, de diverse stappen met het oog op desinvestering waren eerder complex, maar uiteindelijk lieten deze de managers toe om ook een meerwaarde te realiseren op aandelen.

Het kwalificatieprobleem

Volgens de Belgische fiscus waren de meerwaarden op aandelen ofwel een belastbare “verloning” (onderworpen aan zowel progressieve personenbelasting tarieven als sociale zekerheid), ofwel een belastbare “speculatieve meerwaarde” (onderworpen aan 33% personenbelasting). Na beraad besloot de Belgische fiscus om niet de piste van kwalificatie als “verloning” toe te passen, maar waren ze van mening dat dit een “speculatieve meerwaarde” is. Volgens de managers was de meerwaarde belastingvrij.

De beslissing van het Hof

Het Hof van Beroep van Gent oordeelde dat de gerealiseerde meerwaarde op aandelen belastingvrij en bijgevolg dus niet speculatief is, ondanks het eerder complexe feitenpatroon. De argumentatie van de rechter kan als volgt worden samengevat:

  • Aangezien zowel de investering als de desinvesteringstransacties in volle transparantie en aan marktconforme prijsvoorwaarden geïmplementeerd werden, is er geen belastbare “verloning” in hoofde van de managers;
  • Alle managers hadden een minderheidsdeelneming in HoldCo en konden dus geen controlerende beslissingsbevoegdheid uitoefenen in de gehele structurering van de transacties. M.a.w., ze waren slechts “passieve aandeelhouders” die verplicht waren te volgen wat de meerderheidsaandeelhouders besloten hadden. Hoe kan er dus enige “speculatief intentie” zijn in hoofde van de managers?

Aangezien de vraag of een transactie speculatief is of niet vaak neerkomt op een eerder subjectieve discussie tussen de belastingplichtige en de fiscus, is deze rechtspraak zeer welkom. Het is goed om te lezen dat het Hof het standpunt deelt dat een passieve (minderheids-)aandeelhouder niet aangewreven kan worden speculatieve intenties te hebben. Zoals altijd zit het venijn in de details en daardoor moeten belastingplichtigen hun intenties en werkelijk feitenpatroon zorgvuldig documenteren om voorbereid te zijn op vragen van de fiscus.

Contacteer

Kurt De Haen

E: kurt.dehaen@pkf-vmb.be
T: +32 (0)2 460 09 60

Wouter Brackx

E: wouter.brackx@pkf-vmb.be
T: +32 (0)2 460 09 60