« Alle nieuwsberichten

De “kaasroute” sluit binnenkort; Wat nu?

Traditiegetrouw wordt een schenking van roerende goederen (meestal cash of aandelen) verleden voor een Nederlandse notaris. De reden hiervoor ligt voor de hand: er zijn geen Belgische of Nederlandse registratierechten verschuldigd, terwijl de schenking wel een “vaste datum” heeft. Dit is belangrijk, want als de schenker niet overlijdt binnen de 3 jaar (mogelijks wordt dit 4 jaar in Vlaanderen vanaf 2021 …) te tellen vanaf deze vaste datum, is er geen Belgische erfbelasting verschuldigd op de schenking wanneer de schenker later overlijdt. De Belgische wetgever wil deze zogenaamde “kaasroute” echter sluiten vanaf 1 december 2020. Betekent dat dat een belastingvrije schenking niet langer mogelijk is?

Zoals de nieuwe Belgische wetgeving nu voorligt, moeten ook schenkingen verleden buiten België verleden worden voor een Belgische notaris om een vaste datum te creëren voor Belgische erfbelasting doeleinden. De Belgische schenkingsrechten variëren naargelang van het gewest waarin de schenker woont. In het Vlaams Gewest is 3% schenkingsrecht van toepassing tussen partners en (groot)ouders en (klein)kinderen. In alle andere gevallen is 7% verschuldigd. Belangrijke kanttekening: als er schenkingsrechten zijn betaald, is er geen Belgische erfbelasting verschuldigd ook al overlijdt de schenker de dag nadien.

Als het nieuwe wetsvoorstel om de kaasroute te sluiten wordt ingevoerd, zal het dus vanaf 1 december 2020 zinloos zijn om een schenking te verlijden voor een buitenlandse (Nederlandse) notaris. Zijn er dan nog zinvolle alternatieven?

  • Net zoals vroeger kan een persoon nog steeds een handgift van roerende goederen in België overwegen. Samengevat betekent dit dat een persoon een goed fysiek overdraagt aan de genieter. Op basis van zorgvuldig opgestelde documenten kan de “vaste datum” van de schenking alsnog bewezen worden om de voornoemde 3 (weldra 4?) jaar periode te beheersen.
  • Een sterk gelijkaardig alternatief is om over te gaan tot een bankgift

Wanneer men overgaat tot een hand- of bankgift, worden bovendien vaak de volgende clausules opgenomen in de onderliggende documentatie (pacte adjoint genoemd in het jargon):

  • Soms is de genieter verplicht om maandelijks een vast bedrag (lijfrente) te betalen aan de schenker zo lang deze in leven is.
  • Volgens een “uitsluitingsclausule” kan er bedongen worden dat de genieter de schenking niet kan gebruiken voor bepaalde doeleinden, vb. het inbrengen in zijn/haar huwelijksvermogen
  • Volgens een “beding van conventionele terugkeer” komt de schenking terug toe aan de schenker indien de genieter eerst zou overlijden.
  • Volgens een “niet-vervreemdingsclausule”, is het de genieter niet toegelaten de schenking te vervreemden zonder voorafgaandelijke goedkeuring van de schenker.

Volledigheidshalve: aangezien de Belgische wetgeving reeds voorziet in een vrijstelling van schenkingsrechten wanneer (de aandelen van) een “familiale onderneming” wordt geschonken, heeft het sluiten van de kaasroute geen negatieve impact op de successieplanning bij familiale ondernemingen. Er is ook geen impact wanneer het een schenking van een in België gelegen onroerend goed betreft aangezien zulke schenking hoe dan ook voor een Belgische notaris moet gebeuren. Zulke schenkingen komen echter nu al in aanmerking voor aantrekkelijke Belgische schenkingsrecht regimes.

Het sluiten van de kaasroute zal aanleiding geven tot een aanzienlijke cultuurshock in België. Belastingplichtigen worden dus sterk aangemoedigd om over haalbare alternatieven vanaf december 2020 na te denken. Bovendien, in het geval van een “restschenking” (samengevat: dit is een schenking waarbij 2 genieters (vaak de kinderen en kleinkinderen) worden gedefinieerd, waarbij de 2e genieter het restant van de eerste schenking ontvangt als de 1ste genieter overlijdt) gedaan voor december 2020, kan het tweede link van de schenking plaatsvinden na december 2020 en kan deze met andere woorden getroffen worden door deze nieuwe fiscale regel.

Contacteer

Kurt De Haen

E: kurt.dehaen@pkf-vmb.be
T: +32 (0)2 460 09 60

Wouter Brackx

E: wouter.brackx@pkf-vmb.be
T: +32 (0)2 460 09 60